Ograniczona ruchomość w stawie barkowym w połączeniu z silnym, narastającym bólem, to objawy mogące świadczyć o schorzeniu zwanym „zamrożonym barkiem”. Na czym dokładnie polega i jak sobie z nim radzić?
Czym jest zamrożony bark?
Schorzenie nazywane także zespołem zamrożonego barku, zarostowym zapaleniem torebki stawowej lub idiopatycznym zapaleniem stawu ramiennego, powoduje stworzenie stanu zapalnego torebki stawowej, co w konsekwencji prowadzi do jej obkurczenia. W wyniku stanu zapalnego osoba odczuwa silny ból oraz ma znacznie ograniczoną ruchomość w stawie barkowym.
Powody zamrożenia barku
Zespół zamrożonego barku w sporej mierze wciąż pozostaje zagadką i często występuję bez wyraźnej przyczyny. W takiej sytuacji klasyfikuje się go jako pierwotny zamrożony bark. Jeśli natomiast na etapie diagnostyki uda się wykryć przyczynę schorzenia mówimy wtedy o wtórnej postaci zamrożonego barku.
Choć dokładna etiologia schorzenia nie jest znana, to możemy wyróżnić kilka czynników zwiększających prawdopodobieństwo jego wystąpienia. I tak na przykład wiemy, że schorzenie zdecydowanie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Najczęściej w przedziale wiekowym 40-60 lat.
Wystąpienie objawów zamrożonego barku może być również związane ze schorzeniami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca czy dysfunkcja tarczycy.
Zamrożony bark często pojawia się po przebytym urazie lub po przebytych operacjach, może także towarzyszyć zapaleniu stawu barkowego, czy też urazom stożka rotatorów.
Jeszcze innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko są choroby autoimmunologiczne, epizody lękowe czy depresyjne, a także przebyty wcześniej epizod barku zamrożonego w drugiej kończynie.
Jedna z teorii na temat zamrożonego barku podaje, że jest to odpowiedź stawu na już wcześniej występującą patologię np. przeciążenie, uszkodzenie ścięgien czy stan zapalny. W konsekwencji stan ten ma spowodować „regenerację” czy też „samouleczenie”.
3 okresy przebiegu zamrożonego barku
Przebieg schorzenia charakteryzuje się występowaniem pewnych faz i tak możemy wyróżnić 3 charakterystyczne okresy:
I okres „zamrażania”
Pierwsze 1-3 miesiące choroby. W tym czasie występuję silny ból uniemożliwiający nawet spanie na bolącym barku i niedający złagodzić się lekami przeciwbólowymi. Dodatkowo dochodzi do znacznego ograniczenia ruchomości w stawie barkowym.
II okres „zamrożony”
Trwa od 4 do 8 miesięcy, w tym czasie ból jest mniejszy, ale ruchomość nie poprawia się, w dalszym ciągu stanowiąc problem w wykonywaniu najprostszych codziennych czynności.
III okres „rozmrażania”
Okres od 9 do 12 miesięcy, kiedy odczuwany ból jest wyraźnie mniejszy oraz powoli zwiększa się zakres ruchomości.
Bark zamrożony jak katar?
Powszechne jest stwierdzenie, że nieleczony katar trwa tydzień a leczony 7 dni. Podobnie możemy powiedzieć o zamrożonym barku, nieleczony będzie nam doskwierał około roku, a leczony od 10 do 14 miesięcy. Niestety na tym analogie się kończą, ponieważ zamrożony bark przysporzy nam zdecydowanie więcej cierpienia i komplikacji na co dzień niż katar.
Zamrożony bark — jak leczyć?
Choć zamrożony bark jest schorzeniem, które prędzej czy później samoistnie ustąpi, to pacjenci nie są skazani na bierne czekanie i cierpienie. Możemy zastosować leczenie zachowawcze polegające na przyjmowanie leków przeciwbólowych, odciążaniu kończyny oraz fizykoterapii.
Kiedy poradzimy sobie już z silnym bólem, możemy włączyć do leczenia rehabilitację z fizjoterapeutą. Poprzez pracę na punktach spustowych, terapię manualną oraz ćwiczenia zmniejszające sztywność barku jesteśmy w stanie uzyskać szybszą poprawę stanu zdrowia. Mimo wszystko należy uzbroić się w cierpliwość, gdyż jest to proces długoterminowy i na efekty trzeba będzie poczekać nawet pół roku.
W 95% przypadków leczenie jest skuteczne i pozwala pozbyć się dolegliwości bólowych oraz przywrócić pełną sprawność stawu.
Kiedy i jakie leczenie operacyjne?
Niestety nie u każdego chorego powraca pełen zakres ruchomości, w takiej sytuacji konieczne jest leczenie operacyjne. Jedną z możliwości leczenia operacyjnego jest zabieg artroskopii.
Artroskopia jest nowoczesną i małoinwazyjną metodą operowania stawów. Zabieg polega na wprowadzeniu endoskopu do stawu przez małe cięcia (ok. 1 cm). W przypadku barku zamrożonego podczas zabiegu uwalniamy torebkę stawową.
Artroskopowe leczenie zamrożonego barku — efekty.
Jeśli zastanawiasz się, czy zabieg artroskopii jest skuteczny i czy warto się na niego decydować, zapoznaj się z poniższym przypadkiem chorego.
Moim pacjentem był 55. letni mężczyzna, który ponad rok cierpiał na ból stawu ramiennego i był przez ten czas leczony metodami zachowawczymi. Z powodu utrzymującego się ograniczenia ruchomości został zakwalifikowany do zabiegu artroskopii stawu ramiennego.
Na poniższym filmie możesz zobaczyć zakres ruchomości stawu przed i po operacji.
Zakres ruchomości 9 godzin po operacji:
Jak widać, zabieg pozwolił przywrócić zakres ruchomości w stawie i pacjent będzie mógł wrócić do pełni zdrowia.
W niektórych przypadkach zdarza się, że następuje nawrót dolegliwości.Dlatego bardzo ważna jest zarówno odpowiednia rehabilitacja, jak i profilaktyka pourazowa, nieobciążanie barku, aby zapobiec nawrotom choroby.
